ବାପୁନ, ବିଳାସିନୀ ଓ ବର୍ଷା

ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କର ପ୍ରାପ୍ତ ଗାଳ୍ପିକ ଶୁଭ୍ରାଶୁଂ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ‘ବାପୁନ, ବିଳାସିନୀ ଓ ବର୍ଷା’ ୨୦୦୬ ମସିହା ଏକ ବର୍ଷା କାଳରେ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ସେ କୁହନ୍ତି । ପିଲା ଦିନର ସ୍ମୃତିକୁ ନେଇ ରଚନା କରାଯାଇଥିବା ଏହି କାହାଣୀକୁ ପଢ଼ିଲେ, ଭଲା ଲୋକର ପିଲା ଦିନ କଥା ମନେ ପଡ଼ିଯିବା ଥୟ । ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ଖବର କାଗଜରେ ସହ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ରଚିତ ଏହି କାହାଣୀ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ‘ଦେଖାଯାଉ’ ବୋଲି ଏକ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହା ୨୦୦୭-୦୮ ମସିହାରେ ଗପ ପୁସ୍ତକରେ ସ୍ଥାନୀତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଗପ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ପଣ୍ଡା । ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଗପ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଗପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଆଜିର ଏହି ବର୍ଷା କାଳରେ ପାଠକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପହାର ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ କରୁଛୁ, ‘ବାପୁନ, ବିଳାସିନୀ ଓ ବର୍ଷା’ ।

ପ୍ରଭୁ ହେ । ଆଜି ଦିନକ ପାଇଁ ବର୍ଷା କରନି । ଅଗଣାରେ ବସି ମନେମନେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ନେହୁରା ହେଉଥିଲା ବାପୁନ । ଠିକ ଏତିକି ବେଳେ ତା’ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା ଗୋଟେ ବରକୋଳିଆ ଟୋପା । ସେ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁଲା ଏବଂ ଦୁଇ ହାତ ଟେକି ଠାକୁରଙ୍କୁ ଲାଞ୍ଚ ଯାଚିଲା । ତା’ର ମନେ ପଡ଼ିଗଲା ପୂର୍ବ ଯାଚଜ୍ଞା କଥା । ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ଦିନ ଘରୁ ସିଗାରେଟ ଲୁଚେଇ ନେଇ ସ୍କୁଲରେ ଟାଣୁଥିଲା ଯେ ସାଧୁ ସାର ଦେଖି ଦେଇଥିଲେ । କାଳେ ବାପାଙ୍କୁ କହିଦେବେ ଏଇ ଭୟରେ ସେ ଗଞ୍ଜାଟେ ଯାଚିଥିଲା ଠାକୁରଙ୍କୁ, ଯଦିଓ ଗଞ୍ଜା ଆଉ କୁକୁଡା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେ ଅବଗତ ନଥିଲା । ପିଲିବାଡ଼ି ଖେଳବେଳେ ବାବୁଲାଠାରୁ ଯାହା ଶୁଣିଥିଲା- ମା’ଲୋ କାଳିକା ଚଣ୍ଡି, ଗଞ୍ଜାଟେ ଦେବି, ପୁଆକୁ ଦେ ସଟେଇ ଦେ ଗାତରେ । ଯାହା ହେଉ ସେତେବେଳେ ଠାକୁରେ ବାପୁନର ଡାକ ଶୁଣିଥିଲେ । ତା’ ପରଦିନ ଠୁଁ ସାଧୁ ସାରଙ୍କ ଦେହ ଖରାପ ହେଲା ଯେ, ସେ କୋଡ଼ିଏ ଦିନ ଛୁଟିରେ ରହିଲେ । ବାବୁଲା କହୁଥିଲା ବୁଢ଼ା ପୂଜାଦିନ ଟିକେ ପଙ୍ଗତ ଯୋର କରିଦେଲା ତ, ଘଳିଆ ଫିଟିଗଲା । ଆଉ ଥରେ, ବାର୍ଷିକ ପରୀକ୍ଷା ଡ୍ରଇଁରେ ଆମ୍ବ କିମ୍ବା ସୁରେଇ ପକେଇବା ସର୍ତ୍ତରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ନଡ଼ିଆ ଯାଚିଥିଲା । ହେଲେ ଯେଉଁ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟଟା ତା’ ହାତରେ ଜମା ହୁଏନି ପ୍ରଶ୍ନରେ ସେଇଟା ହିଁ ଆସିଥିଲା । ବିଳାସିନୀ ପାଖରେ ବସିଥିଲା ବୋଲି ସିନା ଚିତ୍ରଟା ଆଙ୍କି ଦେଲା । ଅବଶ୍ୟ ଠିକ ବେଳକୁ ସାଧୁ ସାର ପଶି ଆସିବାରୁ ଖଜୁରି ଗଛଟା କେବଳ ବାକି ରହିଗଲା, ଆଉ ଡ୍ରଇଁରେ ସେ ସେକେଣ୍ଡ ହେଲା ଫାଷ୍ଟ ହେଲା ବାବୁଲା । ବାପୁନ, ମନେ ମନେ ବିରକ୍ତ ହେଲା ବାବୁଲା ଉପରେ । ସବୁ ପାଠରେ ତା’ ଠୁଁ ପଛରେ ପଡ଼ିବ, ହେଲେ ଶଳାର ଡ୍ରଇଁରେ ଭଲ ହୁଏ । ଶଳାଟା ବଡ଼ ବିହଜ । ସବୁବେଳେ ବିଳାସିନୀକୁ ଟେରେଇ ଟେରେଇ ଚାହିଁଥିବ । ଥରେ ପୋଖରୀରେ ଅଣ୍ଡିରା ତୁଠରୁ ପହଁରି ଯାଇ ଡୁବମାରି ବିଳାସିନୀର ଫ୍ରକ ଭିତରେ ବାହାରିଥିଲା । ବିଳାସିନୀ କହୁଥିଲା ବାବୁଲାଟା ଛତରା; ଥାନଅଥାନରେ ହାତ ପୁରେଇ ଦେବ, ଝିଅପିଲା ମୁତୁଥିଲା ବେଳେ ଲୁଚିଲୁଚି ଅନେଇବ । ଗାଁ ଡ୍ରାମା ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସୁମନ୍ତ କକା ଝିଅ ରତନିକି ଆମ୍ବସିରା ଦବ କହି ଭଗବତ ଘର ପିଣ୍ଡାକୁ ଡାକିକି ନେଲା ଯେ ଶଳା ଘଣ୍ଟାଏ ପରେ ଆସିଲା । ବିଳାସିନୀକୁ ବି ଡାକୁଥିଲା । ହେଲେ ବାପୁନ ତାକୁ ଯିବାକୁ ମନା କଲା । ବାବୁଲା ମନ୍ତ୍ରଜଣା, ବଶୀକରଣ ମନ୍ତ୍ର । ଝିଅପିଲା ମୁତୁଥିବା ଥାନରୁ ମାଟି ନେଇ ଏମିତି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବ ଯେ ଝିଅକୁ ରାତି ଅଧରେ ଡାକିଲେ ବି ଚାଳି ଆସିବ, ଯାହା କହିବ ତାହା କରିବ । ବାପୁନ ବିଳାସିନୀକୁ ମାଟିରେ ମୁତିବାକୁ ମନା କରିଥିଲା । ଯଦି ମୁତିବ ଖେଳପଡିଆ କଡ ଇଟାଗଦା ଉପରେ ନତୁବା ସ୍କୁଲ ପଛପାଖ ପୋଖରୀ ପାଣିରେ । ପୋଖରୀ ପାଣିରେ ମୁତିଲେ ସାପ କାମୁଡ଼ିବ ବୋଲି କହିଥିଲା ବିଳାସିନୀ । ସାପ କାମୁଡ଼ାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାକୁ ଗୋଟେ ମନ୍ତ୍ର ବତେଇଥିଲା ବାପୁନ । ଯଦି ନିହାତି କେଉଁଠି ମୁତିବାକୁ ପଡ଼େ, ପାଖରେ ଠିଆ ହେଉଥିଲା ଆଉ ବିଳାସିନୀ ମୁତି ସାରିବା କ୍ଷଣି ତହିଁରେ ସଂଗେସଂଗେ ବାଲି ଘୋଡ଼ୋଇ ଦେଉଥିଲା । ଶଳା ବାବୁଲାକୁ ବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ । ଆକାଶରେ ମେଘମାନଙ୍କ ମେଳଣ ଚାଲିଥିଲା । ଭାବନା ରାଜ୍ୟରୁ ଫେରିଲା ବାପୁନ । ପୂର୍ବ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ମୁତାବକ ଗଞ୍ଜା ଆଉ ନଡିଆ ଦେଇପାରି ନଥିବାରୁ ଠାକୁରଙ୍କୁ କ୍ଷମା ମାଗିଲା । ଗଣିଗଣି ପାଞ୍ଚ ଚାପୁହା ମାରିଲା ନିଜ ଗାଲକୁ ଏବଂ ପୁଣି ନେହୁରା ହେଲା-ମାହାପୁର! ମାମୁଁ ଘରୁ ଆସିଲା ବେଳେ ଆଈ ଯେଉର୍ ରାଶିଲଡୁ ଦେଇଛି, ସେଥିରୁ ତମକୁ ବଡବଡ଼ ପାଞ୍ଚଟା ଦେବି । ପୂର୍ବ ବାକିଆ ଗଞ୍ଜା ଆଉ ନଡିଆ ବି ଦେବି । ତମେ ଆଜି ଆଦୌ ବର୍ଷା କରନି । ଖାଲି ବିଳାସିନୀଟା ମାମୁଁଘରୁ ଫେରି ଆସୁ, ତା’ପରେ ତମେ ଯେତେ ଇଛା ସେତେ ବର୍ଷ କରିବ । ତା’ ବୁଢ଼ିମା କହୁଥିଲା ସେ ଆଜି ଆସିବ, ଯଦି ବର୍ଷା ନହୁଏ । ଆଛା ଠାକୁରେ ତମେ କଣ ଆଇଁଷ ଖାଅ କି? ନା, ଗଞ୍ଜା ବଦଳରେ ତମୁକୁ ଗୋଟେ ଭଲ କାକୁଡି ଦେବି । ଚଳେଇ ଦବ, ଏଁ । ବିଜୟା ଦଶମୀରେ ଜେଜେ ତ ପୁଣି ଜହ୍ନି ବଳି ପକାନ୍ତି । ଆଉ ମୁଁ ତ ଛୋଟ ପିଲା, ଗଞ୍ଜା କୋଉଠୁ ଆଣିବି କହିଲ? ଏତିକି ବେଳୁ କଥା ସାଫ କରି ଦେଉଛି ପରେ ଆଉ ରାଗିବନି, ହାଁ । ମାମୁଁ ଘରୁ ଫେରିବା ବେଳେ ଆଈ କାନ୍ଦୁଥଇଲା, ବୋଉ ବି । ଆଈ କହୁଥିଲା ଆଉ ଚାରିଦିନ ରହି ଯା । ବୋଉ ମନା କଲା । ମାମୁଁ ଘର ଛାଡିବାକୁ ଆଦୌ ଇଛା ନଥିଲା ବାପୁନର । ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚୁ ପହଞ୍ଚୁ ବାପା ବୋଉ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ସାରିଲେଣି ଗାଁ ଛାଡିବେ, ପୁଣି ଆସନ୍ତାକାଳି । ଆଉ ତାକୁ ଜଣଉଛନ୍ତି ଆଜି, ଏ କେମିତିକା କଥା! ୍ଣସ ମନେମନେ ବିରକ୍ତ ହେଲା ବାପାବୋଉଙ୍କ ଉପରେ । ଯଦି ବୋଉ ଆଈ କଥା ମାନଥାଆନ୍ତା ସେମାନେ ଆସନ୍ତାକାଲି ଫେରିଥା’ନ୍ତେ ମାମୁଁଘରୁ, ଆଉ ସେତେବେଳକୁ ବିଳାସିନୀ ବି ଫେରି ଆସିଥା’ନ୍ତା । ଏତିକିବେଳେ ବୋଉ ଡାକିଲା ଖାଇବାକୁ । ଆକାଶ ମେଘ ଢାଙ୍କିଥିବାରୁ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଖାଇବା ହେବ ଭାବି ନଥିଲା ବାପୁନ । ସେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ବର୍ଷା ନକରିବା ଲାଗି ଅନୁରୋଧ ଜଣାଇ ବାରଣ୍ଡାକୁ ଉଠିଲା । ‘ବୋଉ ଆମେ କାଲି ନ ଯାଇ ଦି’ଦିନ ପରେ ଗଲେ ହୁଅନ୍ତା ନି?’ ଖାିବା ବେଳେ ବୋଉକୁ ବାପୁନର ପ୍ରଶ୍ନିଳ ପରାମର୍ଶ । ‘ସେଠି ଭଲ ସ୍କୁଲରେ ତୋ ନାଁ ଲେଖା ହେବ, ପହରଦିନ ସ୍କୁଲ ଖୋଲୁଚି ପରା ।’ ମୁଁ ଗାଁରେ ପଢ଼ିିବି ।’ ‘ବାହାରେ ପଢ଼ିଲେ ବହୁତ କଥା ଜାଣିବୁ । ହାକିମ ହେବୁ । ହାକିମ ହେଲେ ଗାଡି ଚଢ଼ିବୁ, ବହୁତ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିବୁ । ଆମକୁ ବହୁତ ସହର ବୁଲେଇବୁ ।’ ଇସ୍, ହାକିମ ହେଳେ ଆଗ ବିଳାସିନୀକୁ ନେଇ ସେ ସହର ବୁଲେଇବ । ସେମାନେ ଏକାଠି ବହୁତ ଖେଳ ଖେଳିବେ, ବ୍ୟୋମଯାନରେ ବୁଲିବେ । ମନେମେନେ ଉଲ୍ଲସିତ ହେଲା ବାପୁନ । ଖାଇ ସାରି ଶୋଇବା ଘରକୁ ଗଲା । ଆଲମିରା ତଳୁ ଗୋଟେ ଟିଣ ବାକସ ବାହାର କଲା । ତା ଭିତରେ ଥିଲା ଗୋଟେ ଜରି ବ୍ୟାଗ । ବ୍ୟାଗ ଭିତରେ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ଗ୍ରୀଟିଙ୍ଗସ କାର୍ଡ, ସିନେମା ହିରୋ ହିରୋଇନ ଫଟୋ । ବିଳାସିନୀକୁ ଦେବ ବୋଲି ମାମୁଁ ଘରୁ ଲୁଚେଇ ଆଣିଥିଲା । ବାକ୍ସଟାକୁ ଯଥା ସ୍ଥାନରେ ରଖିଦେଇ ବୋଉର ବାରଣ ସତ୍ତେ୍ୱ ଦାଣ୍ଡକୁ ବାହାରିଗଲା ବାପୁନ । ମଣ୍ଡପରେ ଜେଜେ ତାସ ଖେଳୁଥିଲେ । ପାଖରେ ବସି ଖେଳ ଦେଖିଲାସେ । ଜେଜେଙ୍କ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଖେଳାଳି ଗୋଟେ ତାସକୁ ତଳେ ଜୋରରେ ପିଟି କହିଲା, ‘ହଳ କରିବାକୁ ଭଲ ପାଗ ଦେଇଚି ।’ ଜେଜେ ନଇଁପଡି ଆକାଶକୁ ଚାହିଁଲେ ଓ କହିଲେ ପୂର୍ବ ଆଡୁ କଳାହାଣ୍ଡିଆ ମେଘ ଉଠିଲାଣି ଜମାଣିଆ ବର୍ଷାଟେ ହେବ ଆଜି । ବାପୁନର ମନଟା ଖଇଚା ହୋଇଗଲା । ସେ ମଣ୍ଡପରୁ ଓହ୍ଲେଇ ଆସି ଦେବ ଦଦାଘର ପିଣ୍ଢାରେ ବସିଲା ଓ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁଲା । ଆଉ ଖଣ୍ଡେ ଦେଖାଗଲା ହାତିପରିକା । ପୁରି ସେଇଟା ଗୋଟେ ଗଛ ପାଲିଟି ଯାଉଥିଲା । ଗଛରୁ ଅସୁର, ଅସୁରରୁ ଟ୍ରେକର ଗାଡ଼ି । ପୂର୍ବ ପଟୁ ଗୋଟେ କଳା ବାଦଲ ଯୋରରେ ମାଡି ଆସୁଥିଲା, ଦେଖା ଯାଉଥିଲା ଠିକ ବିଳାସିନୀ ପରି । ଆଃ, ବିଳାସିନୀ । ଏତିକି ବେଳେ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡ ଆଡୁ ବାବାଲାର ପାଟି ଶୁଭିଲା, ବିଳାସିନୀ ଆସୁଛିରେ । ବାପୁନ ତରବରିଆ ଭାବରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ କୃତଜ୍ଞତା ଭରା ନମସ୍କାରଟେ କଲା ଏବଂ ଦୌଡିଲା । ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ପହଞ୍ଚି ବାବୁଲାକୁ ପଚାରିଲା ବିଳାସିନୀ କାହିଁ? । ବାବୁଲା ଗହୀର ଦଣ୍ଡା ଆଡେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦେଖେଇ କହିଲା, େଇ ଦେଖ । ଦଣ୍ଡାରେ ଗୋଟେ ଶଗଡ଼ ଆସୁଥିଲା । ଓଦର ଉପରେ କେରପାଲ ଲାଗିଥିଲା । ଏଇ ନିଶ୍ଚୟ ବିଳାସନୀ । ଶଗଡଟା ଦୂରରେ ଥିଲା ଏବଂ ଧୀରେଧୀରେ ଆସୁଥିଲା । ବାବୁଲା କହିଲା ଚାଲ ଯିବା । ଦୁହେଁ ଦୌଡିଲେ । ଯୋରରେ ଗୋଟେ ଘଡଘଡି ଶବ୍ଦ ହେଲା । ତଥାପି ସେମାନେ ଦୌଡୁଥିଲେ । ରୀତିମତ ଗୋଟେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଚାଲିଥିଲା, କିଏ ଆଗେ ପହଞ୍ଚିବ ଶଗଡ ପାଖରେ । ଦୌଡରେ ସବୁବେଳେ ପ୍ରଥମ ହୁଏ ବାବୁଲା । ଏଣୁ ବିଳାସିନୀ ପାଖରେ କାଳେ ସେ ଆଗେ ପହଞ୍ଚିବ ଏଇ ଡରରେ ଅଧିକ ଯୋରରେ ଦୌଡିଲା ବାପୁନ । ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସେ ଜିତିଲା ଏବଂ ପ୍ରଥମେ ପହଞ୍ଚିଲା ଶଗଡ଼ ପାଖରେ । କିନ୍ତୁ ସବୁ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ଫିକା ପଡିଗଲା । ଶଗଡରେ ନା ଥିଲା ବିଳାସିନୀ, ନା ଥିଲା ତା ବୋଉ! ରମେଶ କକା ଘର ନୂଆ ବୋହୂ ପୁଆଣି ସଜ ଆଣି ଆସୁଥିଲା । ତା’ ସାଥିରେ ଥିଲା ଗୋଟେ ଛୋଟ ଝିଅ, ଠିକ ବିଳାସିନୀ ପରିକା । ଦୌଡିଦୌଡି ଦୁହେଁୟ ଧଇଁ ପେଲୁଥିଲେ । ଏଣୁ ଶଗଡ଼ ଦଣ୍ଡାରେ ଓହଳିଲେ । ଶଗଡିଆ ଚିଡିବାରୁ ଚାଲିଚାଲି ଗଲେ । ଏତିକି ବେଳେ ଆଉ ଗୋଟେ ଘଡଘଡି ମାରିଲା । ବାପୁନ ଚମକିଲା ଓ ଠାକୁରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହାତ ଟେକିଲା । ଯାଚିଥିବା ରାଶିଲଡୁ ସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚରୁ ଦଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲା । ସାନ ଝିଅଟି ଶଗଡରୁ ବାହାରକୁ ଚାହିଁଥିଲା । ବାବୁଲା ତାକୁ ଖତେଇ ହେଲା ଓ ହାତରେ ଗୋଟେ ଅଶ୍ଳୀଳ ଇଙ୍ଗିତ ଦେଲା । ବାପୁନକୁ ଲାଜ ଲାଗିଲା । ସେ ବାବୁଲା ହାତକୁ ପିଟି ଦେଲା । ଝିଅଟା ହସିଲା । ବାବୁଲା କହିଲା- ଫସିଲାରେ! ବଢ଼ିଆ ମାଲଟା । ଦେଇଚି ମନ୍ତ୍ର ଫୁଙ୍କି । ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଆସିବୁ, ଦେଖିବୁ କମାଲ । ବାପୁନ ଭାବୁଥିଲା ବିଳାସିନୀ କଥା । ଏ ଝିଅର ହସଠାରୁ ବିଳାସିନୀର ହସ ଆହୁରି ଭଲ । ୟାଠୁଁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦରୀ ସେ । ସବୁଠୁଁ ବୋୀ ସୁନ୍ଦରୀ, ସବୁଠୁଁ ଭଲ ଝିଅ ବିଳାସିନୀ । ଆଉ ସବୁ ଗ’ । ଆକାଶ କ୍ରମଶଃ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ କୃଷ୍ଣକାୟ ହେଉଥିଲା । ଟୋପାଟୋପା ପାଣି ପଡିଲା ବାପୁନର ମୁହଁରେ । ବର୍ଷା ନକରିବା ପାଇଁ ପୁଣି ଠାକୁରଙ୍କୁ ନେହୁରା ହେଲା ସେ । ଗାଁ ପାଖାପାଖି ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ ସେମାନେ । ବର୍ଷା ହେଲାରେ କହି ଗାଁ ଆଦୌ ଦୌଡିଲା ବାବୁଲା, ତା ପଛେ ପଛେ ବାପୁନ । ବଳଦ ପିଠିରେ ବେତ କଷିଲା ଶଗଡ଼ିଆ । ଘରେ ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ଓଦା ସରସର ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ବାପୁନ । ବୋଉ ରାଗିଲା ଓ ଜାମା ବଦଳେଇ ଦେଲା । ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଢାରେ ଜେଜେ ଗୋଟେ ହେଂସ ବୁଣୁଥିଲେ । ମୁଢ଼ି ମୁଆଁଟେ ଧରି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଲା ବାପୁନ । ବର୍ଷା ଜୋରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଅସରା ଯେମିତି ଟକେ ଛାଡି ଯାଇଛି ବାବୁଲା ଆସି ହାଜର ହେଲା ତା ପାଖରେ ଏବଂ ଡଙ୍କା ତିଆରିବା ପାଇଁ କାଗଜ ମାଗିଲା । ଆଉ କେଉଁଦିନ ହୋଇଥିଲେ ସେ ଛବି ବହିରୁ କାଗଜ ଚିରି ଦେଇଥା’ନ୍ତା ଓ ଦୁହେଁ ଡଙ୍ଗା ଭସାଇଥା’ନ୍ତେ । ଆଜି କିନ୍ତୁ ମନା କରି ଦେଲା । ଜେଜେ ଚିଡିଲେ ବାବୁଲା ଉପରେ । ବାବୁଲା ରାଗିଲା ଓ ଗୋଟେ ଅଶ୍ରାବ୍ୟ ଶବ୍ଦ କହି ଦୌଡିଲା । ବାପୁନ ମନଦୁଃଖରେ ବସି ବିଳାସିନୀ କଥା ଭାବୁଥିଲା – ବଳାସିନୀ ମାମୁଘର ଗାଁରେ କ’ଣ ଏମିତି ବର୍ଷା ହେଉଥିବ? ଇିଳାସିନୀ ଯଦି ବାହାରି ଆସିଥିବ ଆଉ ଅଧାବାଟରେ ବର୍ଷା ହୋଇଥିବ, ତେବେ? ଆହା, ମୋ ବିଳାସିନୀ! ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଲା, ହେଲେ ବର୍ଷା ଛାଡିଲାନି । କରେଣ୍ଟ ନଥିଲା, ଲଣ୍ଠନ ନେଇ ଶୋଇବା ଘରକୁ ଗଲା ବାପୁନ । ଟିଣ ବାକ୍ସରୁ ବାଛିବାଛି ଗୋଟେ ଭଲ ଗ୍ରୀଟିଙ୍ଗସ କାର୍ଡ ବାହାର କଲା ଏବଂ ସେଥିରେ ଲେଖିଲା-
you ସିନା ଭୁଲିଯାଏ I କେବେ ଭୁଲେନା
ଦୂରେ ଥାଇ Friend ତମେ ଆଉ ଦୁଃଖ ଦିନା ।
From: Baପୁନ
To: BଳାCନୀ
କାର୍ଡରେ ଏଇମିତି ଲେଖିବା ସେ ଶିଖିଥିଲା ତା’ ମାମୁଁ ଘରୁ । ତା’ ମାଉସୀ ପାଖକୁ ଆସିଥିବା କାର୍ଡରେ ଏମିତି କେତେ ଗୀତ ସବୁ ଲେଖା ହୋଇଥିଲା । କାର୍ଡଟାକୁ ଗୋଟେ କାଗଜରେ ପୁରେଇ ବାପୁନ ଚାଲିଲା ବିଳାସିନୀ ଘରକୁ । ଯେହେତୁ ବାହାରେ ବର୍ଷା େଉଥିଲା ସେ ପିଣ୍ଢାରେ ଗଲା । ଦାଣ୍ଡ ଘରେ ଓହଳୁଥିଲା ବିଳାସିନୀର ସ୍କୁଲ ବ୍ୟାଗ । ବାପୁନ ବାଁରେଇ ହୋଇ ଘର ଭିତରକୁ ଗଲା ଆଉ କେହି ନ ଦେଖିଲା ପରି କାର୍ଡଟାକୁ ଗଳେଇ ଦେଲା ବିଳାସିନୀର ବ୍ୟାଗ ଭିତରେ । ବିଳାସିନୀର ଜେଜେ ମୁଢ଼ି ଚୋବାଉଥିଲେ ଦାଣ୍ଡ ପାହାଚରେ ବସି ଓ ଭଙ୍ଗି କଲେ – କିରେ ମଦନା ନାତି, ସହରକୁ ଗଲେ ମତେ ଶଳା ଭୁଳି ଯିବୁନି ତ! ବାପୁନ କିଛି କହିଲାନି । କେବଳ ହସିଦେଲା ଏବଂ ଘରକୁ ଫେରିଲା । ଘରେ ବୋଉ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଉଥାଏ । ବାପା ସକାଳୁ ସହରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏଯାଏଁ ଫେରି ନାହାନ୍ତି । ଏଣେ ବର୍ଷାର ପ୍ରକୋପ ବେଳକୁ ବେଳ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି । ଠିକ ଖାଇଲା ବେଳକୁ ଦାଣ୍ଡଘରେ ସାଇକେଲ ଖଡଖଡ ଶୁଭିଲା । ବର୍ଷାରେ ଭିଜିଭିଜି ପହଞ୍ଚିଲେ ବାପା । ବାପୁନକୁ ଗୋଟେ ଚକୋଲେଯ ଦେଲେ । ସେଇଟାକୁ ସେ କାନ୍ଥ କୋଥିରେ ରଖି ଦେଲା । ତା’ର କିଛି ଖାଇବାକୁ ଇଛା ନଥିଲା । ବୋଉ ଯେତେ ବୁଝେଇଲେ ବି ଭାତ ଖାଇଲାନି । ବାପା ଖାଇବା ପାଇଁ ତାଗିଦ କରିବାରୁ କାନ୍ଦିଲା । ଜେଜେ କହିଲେ – ଗାଁ ଛାଡିଯିବ ବୋଲି ତା ମନ ଭଲ ନାହିଁ । ତାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନା । ବାପୁନ ମୁହଁ ମାଡି ଶୋଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା । ବାହାରେ ବର୍ଷା ଲାଗି ରହିଥା, । ବାପା ବୋଉ ଆସିଲେ ଓ ଲଣ୍ଠନ ଲିଭେଇ ଦେଲା । ତାକୁ ନିଦ ନାହିଁ । ବି ନିଦ ନାହିଁ ବାପାବୋଉଙ୍କୁ । ନୂଆ ସହରକୁ ନେଇ ନୂଆନୂଆ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଥିଲେ ସେମାନେ । ବାପୁନ ଭାବୁଥିଲା ବିଳାସିନୀ କଥା । ବୋଉକୁ ବାପା କହୁଥିଲେ- ଆଜି ସବୁ ଠିକଠାକ କରି ଦେଇ ଆସଛି । କାଲି ଗଲେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହେବନି । ଘର ମାଲିକ ଅତି ବଢ଼ିଆ ଲୋକ । ଆମକୁ କାଲି ତାଙ୍କ ଘରେ ଖାଇବା ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି । ‘ବର୍ଷା ଯଦି ଏମିତି ଲାଗି ରହେ, ଆମେ ତ କାଲି ଯାଇ ପାରିବାନି ।’ କହିଲା ବୋଉ । ବାପା କହିଲେ, ‘ଏ ବର୍ଷା ସକାଳକୁ ନଥିବ’ ଏବଂ ଗେଲ ଗଲେ ବୋଉକୁ । ବୋଉ ହସିଲା ଓ ତା କାଚ ଝଣଝଣ ହେଲା । ଲାଜ ଲାଗିଲା ବାପୁନକୁ । ସେ ବିଳାସିନୀକୁ ମନେ ପକେଇଲା । ବିଳାସିନୀ ସାଙ୍ଗରେ ସବୁଠୁ ବେଶି ମିଶେ ସେ । ସ୍କୁଲରୁ ସେମାନେ ଏକାଠି ଫେରନ୍ତି, ଏକାଠି ଖେଳନ୍ତି । ବିଳାସିନୀ ନଥିବା ବେଳେ ବାବୁଲା ସାଙ୍ଗରେ ସେ ପିଲିବାଡି ଖେଳେ, ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ । ବିଳାସିନୀକୁ ନେଇ ଅନେକ ଥର ବାବ୧ୁଲା ସାଙ୍ଗରେ ଝଗଡା ହୋଇଛି ତା’ର । ବାବୁଲା ଯଦିଓ ସାଙ୍ଗରେ ପଢ଼େ, ବୟସରେ ତିନି ବର୍ଷ ବଡ଼ । ଶଳା ସିବୁ ବିଦ୍ୟାରେ ଓସ୍ତାଦ । ଗୋଟେ ବହି ରଖିଛି । ସେ ବହିରେ କାଉଁରୀ ବିଦ୍ୟା ଅଛି । ମଣିଷକୁ ମୂହୁର୍ତ୍ତକେ ବିରାଡି ବନେଇବା, ପାଞ୍ଚ ମିନିଟରେ ମଞ୍ଜିରୁ ଗଛ, ଗଛରେ ଫଳ ଫଳେଇବା ଇତ୍ୟାଦି ଇତ୍ୟାଦି ବହୁ ବିଦ୍ୟା ତାକୁ ଜଣା । ବଶୀକରଣ ବିଦ୍ୟା ଠାରୁ ଯାଦୁ ବିଦ୍ୟା ଯାଏଁ ସବୁ ପାଠ ଆୟତ କରିଛି ସେ । ତାକୁ ସବୁପିଳା ଡରନ୍ତି । ସେ କିନ୍ତୁ ବାପୁନକୁ ମାନେ । କାରଣ ବାପୁନ ଖାତାରୁ ସବୁବେଳେ ସ୍କୁଲ ପାଠ ଟିପେ । ବାପୁନ ତାକୁ କହିଚି ।, ‘ତୁ ଯାହା କରୁଛୁ କର, ବିଳାସିନୀ ସାଥିରେ ଲାଗିବୁନି କିମ୍ବା ତା ବିଷୟରେ କିଛି ଖରାପ କଥା କହିବୁନି ।’ ବାପୁନକୁ ବାବୁଲା କହେ ତୁ ବିଳାସିନୀକୁ ଲଭ କର । ମୁଁ ତୋତେ ମନ୍ତ୍ର ବତେଇଦେବି । ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ତା ପିନ୍ଧା ଜାମାରୁ ସୁତାଟେ ଆଣିଲେ ହେଲା । ଆଉ ନାରୁ କକା ଯେମିତି ମିତାନାନି ପାଖକୁ ଚିଠି ଦଉଚି, ତୁ ସେମିତି ଦବୁ ବିଳାସିନୀକୁ । ବାପୁନକୁ ଲାଜ ଲାଗ । ସେ କହେ – ଛିଃ ଛତରା । ବାପୁନ ଆଉ ବିଳାସିନୀ ପୋଖରୀ ହୁଡାରେ କଙ୍କି ପଛରେ ଗୋଡାନ୍ତି । ଠିକ ଧରିବାକୁ ଗଲାବେଳେ ବାବୁଲା ରାହା ଛାଡେ, ‘ପକ୍ଷୀ ଧରଣ, ମା ମରଣ’ ବିଳାସିନୀ ତାକୁ ମୁହଁମୋଡେ ଓ କହେ, ‘ପକ୍ଷୀଲୋ ପକ୍ଷୀ, ଯିଏ କହିଛି ତା ମା’ଟି ଆଗ ମରୁ ।’ ବାପା କାଶିଲେ । ବାପୁନ କଡ ଲେଉଟେଇଲା ଏବଂ ନଡା ଘରେ ଖେଳ କଥା ମନେପକେଇଲା । କେମିତି ସେମାନେ କୟାଁଗଛ ମୂଳେ ନାଟକ କରୁଥିଳେ, କେମିତି ବିଳାସିନୀ ସାହେବାଣୀ ହୁଏ ଆଉ ଇଏ ପିଅନ, ବିଳାସିନୀ ମାଷ୍ଟ୍ରାଣୀ ଆଉ ଇଏ ଛାତ୍ର ଏବଂ କେମିତି ଇଏ ପୁଅ ହୋଇ ବିଳାସିନୀ ଠାରୁ କ୍ଷୀର ଝୁଣେ । ଆଉ ଯେଉଁଦିନ ବିଳାସିନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବାପୁନ ସ୍ୱାମୀ ହୁଏ ସେଦିନ ଖେଳ ଖୁବ ଜମେ । ନଡା ଘର ଭିତରେ ସେମାନେ ଖେଳୁଥାନ୍ତି । ବିଳାସିନୀ କହେ ମୋ ଉପରେ ଶୋ’ । ବିଳାସିନୀ ଥରେ ବାପୁନ ଗାଲକୁ ଚୁମା ଦେଲା ଆଉ ଏମିତି ଗୋଟେ ଜାଗାରେ ହାତ ମାରିଦେଲା ଯେ ତା ଦେହ ଶିରଶିରେଇ ଗଲା । ନଡାଘର ଭିତରେ ସେ ଦିନ ଜୋରରେ କୁଣ୍ଡେଇ ଧରିଲା ବିଳାସିନୀକୁ ସେ ଆଉ ତା ଜାମା ଭିତରେ ହାତ ପୁରେଇଲା । ବିଳାସିନୀ ଦେହଟା ଭାଆରି ମାଉଁସିଆ । ଇସ, ତା ପିଠି କି ପାଲିସ! ଆଉ ତା ପରିଦିନଠୁଁ ତ ବିଳାସିନୀ ମାମୁ ଘରକୁ ଯାଇଛି ଯେ ଯାଇଛି । ‘ବିଳାସିନୀ ଆଉ ରାଗିଲା କି? ନା ନା, ରାଗି ନଥିବ । ସିଏ ତ ଆଗ ମୋ ଠି ଲାଗିଲା । ମୋର ଆଉ କଣ ଦୋଷ ଯେ!’ ମନେମନେ ନିଜକୁ ବୋଧ ଦେଲା ବାପୁନ । ବିଳାସିନୀର ସ୍ମୃତି ସବୁ ପୁଣି ମନେ ପକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା । ଆମ୍ବ ପଦାରେ କେମିତି ସେମାନେ ଭୋଜି କରୁଥିଲେ । କେମିତି ଥରେ ଅସରପା ଦେଖି ହାଉଳି ଖାଇଥିଲା ବିଳାସିନୀ ଆଉ ତାକୁ ତିନି ଦିନ ଯାଏ ଜ୍ୱର ହେଲା । କେମିତି ଦିନେ ବାବୁଲା ବିଳାସିନୀର ଅଥାନରେ ହାତ ମାରି ଦେଇଥିଲା ଯେ ତା ବୁଢ଼ି ମା’ ସାରା ଦିନ ସମ୍ପିଥିଲା ବାବୁଲାକୁ । ଗତଥର ଖରାଛୁଟିରେ ବିଳାସିନୀ ବହୁତ ଖେଳ ଶିଖିକି ଆସିଥିଲା ତା ମାମୁଘରୁ । ହେଲେ ଏଥର ବିଳାସିନୀ ଫେରିଲା ବେଳେକୁ ସେ ନଥିବ । ଛ୍ୟା । ମନେ ମନେ ବିରକ୍ତ ହେଲା ବାପୁନ । ଖୁଜୁବୁଜୁ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବାପା ପାଟିକଲେ – କିରେ ଏଯାଏଁ ଶୋଇନୁ କି? ସେ କିଛି କହିଲାନି । ‘ଶୋଇପଡ, ପାହାନ୍ତକୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠିଲେ ସହର ଯିବା ।’ ତଥାପି ବର୍ଷା ଛାଡି ନଥିଲା ବାହାରେ । ପାହାନ୍ତା ପହରାଟାରେ ବିଛଣା ଛାଡିବାକୁ ଆଦୌ ଇଛା ନଥିଲା ବାପୁନର । ତାକୁ ଜବରଦସ୍ତ ଉଠେଇ ଦିଆଗଲା । ସେ ଅଗଣାରେ ମୁତିଲା ଓ ମୁହଁ ଧୋଇଲା । ଜାମା ପିନ୍ଧି ଦାଣ୍ଡକୁ ଆସିବା ବେଳକୁ ଶଗଡରେ ସବୁ ଜିନିଷ ଲଦା ହୋଇ ସାରିଥିଲା । ଗାଁ ମାଇପିଙ୍କ ମେଳରେ ବୋଉ କାନ୍ଦୁଥିଲା । ବର୍ଷା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡି ଯାଇଥିଲା । ଆକାଶକୁ ଚାହିଁଲା ବାପୁନ । ଗୋଟିଏ ବି ବାଦଲ ନଥିଲା । କ୍ରମଶଃ ଫର୍ଚ୍ଚା ହୋଇ ଆସୁଥିଲାପୂର୍ବ।।ଶ । ଦୁଇଚାରୋଟି ତାରା ତଥାପି ହସୁଥିଲେ । ଆକାଶର ଛାତିରେ । ବାପୁନକୁ ଟେକିନେଇ ଶଗଡ଼ରେ ବସାଇ ଦେଲେ ବାପା । ବୋଉ ବି ବସିଲା । କୋଉଠି ଥିଲା ବାବୁଲା, ଆଖି ମଳିମଳି ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା । ଅଣ୍ଟାରେ ହାତ ଦେଇ ଠିଆ ହେଲା ଓ ବାପୁନକୁ ଚାହିଁ ହସିଲା । ସେଇ ଇଷତ ଆଲୁଅରେ ବି ତା କଷଲଗା ଦାନ୍ତ ଚକଚକ କରୁଥିଲା । ବାପୁନକୁ କାନ୍ଦକାନ୍ଦ ଲାଗିଲା । ବିଳାସିନୀର ବୁଢ଼ିମା’ ଗୋଟେ ଜରି ପୁଡିଆ ତାକୁ ଆଣି ଦେଲା ଓ କହିଲା- ନେ, ବାଟରେ ଖାଇବୁ । ହୁରୁଷି କକାକୁ ଜେଜେ ବଳଦ ଯୋଚିବାକୁ କହିଲେ । ବାପୁନ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ଠାକୁରଙ୍କୁ ନେହୁରା ହେଲା – ପ୍ରଭୁ ହେ! ଏଇନା ଯୋରରେ ବର୍ଷା କରାଅ ।